Cornell Üniversitesi'nin 70 Milyon Dolarlık Sentetik Çim Projesi Tartışma Yarattı

Önemli Noktalar

• Cornell Üniversitesi 70 milyon dolarlık rekreasyon projesi kapsamında 250.000 metrekare sentetik çim kuruyor
• ABD'de sentetik çim kullanımı 2001'den 2024'e 11 kat artarak 79 milyon metrekareye ulaştı
• Çevre aktivistleri PFAS 'sonsuza kadar kimyasallar' ve mikroplastik kirliliği konusunda endişeli
• Sentetik çim sektörü yaklaşık 10 yılda bir değiştiriliyor ve geri dönüşüm sorunları yaşanıyor
• Avrupa Birliği 2031'e kadar kauçuk infill malzemesini yasaklamayı planlıyor

Sentetik Çim Savaşları Cornell'de Başladı

Cornell Üniversitesi'nin 70 milyon dolarlık kampüs rekreasyon alanı genişletme projesi, yerel çevre aktivistleriyle üniversite yönetimi arasında ciddi bir tartışma başlattı. Ocak ayındaki nadir bir ısınma döneminde karların altından çıkan yeni field hockey sahası, artık 1 dönümden fazla sentetik çimle kaplı durumda.

Yerel çevre aktivisti Yayoi Koizumi, 2023'ten beri Cornell'deki sentetik çim projelerine karşı mücadele veriyor. Zero Waste Ithaca adlı anti-plastik çevre grubunu yöneten Koizumi, "Canlı toprağı plastikle kapladılar. Bu gerçekten çok sinir bozucu" dedi.

Pazar Büyümesi ve Kullanım Artışı

Sentetik çim endüstrisi son yıllarda dramatik bir büyüme yaşadı. 2001 yılında sadece 7 milyon metrekare (yaklaşık 11.000 metrik ton) sentetik çim kurulurken, bu rakam 2024'te 79 milyon metrekareye (120.000 metrik ton) ulaştı. Bu, Manhattan'ı tamamen kaplayacak miktarda sentetik çim demek.

ABD'de 20.000 atletik alan sentetik çimle kaplı durumda ve ülke küresel pazarın sadece %20'sini oluşturuyor. Cornell'de çim bilimi profesörü Frank Rossi, durumu şöyle özetledi: "Her şey arazi ve talebe dayanıyor."

Sağlık ve Çevre Endişeleri

Sentetik çimin en büyük endişe kaynağı PFAS (per- and polyfluoroalkyl substances) kimyasalları içermesi. Bu "sonsuza kadar kimyasallar" olarak bilinen maddeler kanser, endokrin sistem bozukluğu ve diğer sağlık sorunlarıyla bağlantılı.

Notre Dame Üniversitesi'nden emekli nükleer fizikçi Graham Peaslee, "Bu kimyasallar uzun süre boyunca küçük miktarlarda yıkanacak. Bence bu sentetik çim kullanmamak için yeterli bir neden" dedi.

Avrupa Kimyasallar Ajansı'nın 2020 tahminlerine göre, Avrupa Birliği'ndeki sentetik çim sahalarından gelen infill malzemesi yılda 16.000 metrik ton mikroplastik kirlilik yaratıyor - bu, yıllık toplam mikroplastik kirliliğin %38'ini oluşturuyor.

Endüstri Savunması ve Karşı Argümanlar

Synthetic Turf Council başkanı Melanie Taylor, "Sıfır kasıtlı PFAS eklenmiş malzeme kullanıyoruz. Bu, sahanın üretim bandından çıktığında PFAS formülasyonlu hiçbir malzemenin bulunmadığı anlamına geliyor" dedi.

Ancak araştırmacılar bu güvencelere şüpheyle yaklaşıyor. 16.000'den fazla PFAS türü bulunuyor ve çoğu yeterince araştırılmamış. Cornell'in yeni sahası için yapılan testlerde çelişkili sonuçlar çıktı - üniversitenin yaptırdığı test PFAS bulmazken, aktivistlerin yaptırdığı testlerde flor ve iki farklı PFAS bileşiği tespit edildi.

Ekonomik ve Pratik Avantajlar

Sentetik çimin savunucuları, doğal çimden daha ucuz ve dayanıklı olduğunu, daha az su, gübre ve bakım gerektirdiğini iddia ediyor. Doğal çim sahası yılda maksimum 800 saat kullanılabilirken, sentetik saha yılda 3.000 saat aktiviteye izin verebiliyor.

Cornell Atletik Direktörü Nicki Moore yerel gazetede şöyle dedi: "Faaliyetler gittikçe daha geç saatlere ertelenebiliyor ve bazen üniversite takımları gece 10'da antrenman yapmaya başlayabiliyor."

Atık Sorunu ve Geri Dönüşüm Zorlukları

Sentetik çim yaklaşık 10 yılda bir değiştirilmesi gereken bir malzeme. Graham Peaslee konuyu şöyle özetledi: "Ondan kurtulmak için para ödeyeceksiniz. Birilerinin onu çöplüğe götürmesi gerekecek ve orada bin yıl kalacak."

2021'de Danimarkalı Re-Match şirketi Pennsylvania'da geri dönüşüm tesisi açma planı duyurdu ve binlerce ton kullanılmış plastik çim toplamaya başladı. Şirket 2025'te iflas etti.

Küresel Trend ve Yasaklar

Avrupa Birliği, çevresel endişeler nedeniyle 2031'e kadar kauçuk infill malzemesini yasaklamayı planlıyor. Boston şehri 2022'de sentetik çimi yasaklarken, New York şehir konseyi üyesi Christopher Marte parklarda yeni sentetik çim kurulumunu yasaklayan bir yasa tasarısı hazırladı.

Cornell'deki mücadele devam ederken, Zero Waste Ithaca grubu mahkeme kararına itiraz etti. Koizumi, "Bilim bizim yanımızda" diyerek umutlu olduğunu belirtti.

Sık Sorulan Sorular

Sentetik çim gerçekten zararlı mı?

Kesin zararlılık henüz kanıtlanmamış olsa da, PFAS kimyasalları, mikroplastik kirliliği ve kauçuk infill'den kaynaklanan potansiyel sağlık riskleri konusunda artan bilimsel endişeler bulunuyor. Uzun vadeli çalışmalar henüz tamamlanmadı.

Sentetik çim ne kadar süre dayanıyor?

Açık havadaki sentetik çim 8-12 yıl arasında değiştirilmesi gereken bir malzemedir. Bu durum sürekli atık oluşturma sorunu yaratmaktadır.

Geri dönüşüm mümkün mü?

Kısmen mümkün olsa da pratikte zorluklar yaşanıyor. Birçok kullanılmış sentetik çim sahası çöplüklerde son buluyor ve bin yıl boyunca çevrede kalabiliyor.

Kaynak: MIT Technology Review

Kaynak: MIT Technology Review